^{نمی دانم زمستان هشتاد بود یا هشتاد و یك. ولی هرچه بود روزهایی خیلی سرد شد تهران. صبحی بود و داشتم می رفتم دانشگاه. تمام راه را با وجود دستكش و كلاه و شال گردن و یك عالمه لباس دیگر لرزیده بودم. روی پل عابر بودم و چند دقیقه بعد توی كلاسِ گرم. یك دفعه چیزی دیدم كه تا الان و شاید تا آخر همراهم رهایم نمی كند. روی پل فلزی، روی همان ورقه های آهنی كه از هر یخی سردتر بودند، زیر چند تكه مقوا و لحاف كهنه و پاره پوره، كسی خوابیده بود. هیچ ازش معلوم نبود، همه اش زیر همان خنزر پنزرها بود. ولی طولش معلوم بود. چیزی در حدود یك مرد كوتاه قد و یا... و یا... یك بچه!}

^{دیگر یادم نیست بعدش را. اصلا چه اهمیتی دارد كارهای حقیر و بی فایدهء یك دانشجوی فلسفه، كه خیلی زور بزند می شود مثل حضرات اساتیدش، و حرفهای زیادی درباره ماهیت و وجود و تجرد ذات باری بلد خواهد بود، در حالی كه همین كنار گوشش، دویست متر آنطرفتر، یك "انسان" دارد یخ می زند، یا زده...}

^{از همان سال، هر سال كه زمستان می شود، هر سال كه هوا خیلی سرد می شود، هر وقت كه زود پنجره را می بندم كه سرما نخورم، هر جایی كه كودك لرزانی می بینم، هر گوشه كه چند تكه كارتن بریده شده می بینم، كامم تلخ می شود. گاهی هم اشكی...}

^{**************}

^{یكی از اقوام كه فرانسه درس خوانده است می گوید یكی از سالهایی كه آنجا بوده، موج سرمای سختی فرانسه را فرا می گیرد. آنجا هم البته خیابان خواب دارد. گیریم كه هیچكدام كودك نباشند و اكثرا مردان الكلی و فاحشه های بیمار باشند. این فامیل ما می گوید، وقتی سرما بالا گرفت كاتولیك ها اعلام كردند كه این شبها كلیساهای ما بازند و با غذا و جای گرم، آماده پناه دادن به بی سرپناهان. بعد فرقه های دیگر هم تبعیت كردند و تقریبا تمام كلیساها به بی سرپناه ها غذا دادند. اینطور كه شد، مسلمان ها هم تحت تاثیر قرار گرفتند و مساجد را باز كردند. این بنده خدا كه اتفاقا آدمیست مذهبی با افتخار می گوید، حتی با وجود اینكه بسیاری از این بی سرپناه ها الكلی بودند و هرجا كه می رفتند بی بطری و باده نمی رفتند، اما مساجد مسلمان ها هیچكس را در آن شبها نراندند.}

^{**************}

^{از بركت نظام اسلامی و اختلاط دین و حكومت، چند برابرِ مردم و موقوفاتشان، هر ساله دولت و نهادهای شبه دولتی (نظیر شهرداری ها) مسجد می سازند. هر كوچه و پس كوچه ای كه می روی، چند مسجد خود و خدانمایی می كند.  تهِ كوچه مسجدی قدیمی و حاصل وقف آدمی دین دار جاگیر شده، وسط كوچه مسجدی ست یادگار از اوایل انقلاب و شورِ همه چیز در مسجد بینی؛ و سر كوچه هم كه به ضرب و زور صدها تن آهن و سیمان و گچ، فلان ادارهء متولی نماز، مسجد علم كرده است! تازه همه اینها زیاد فاصله ای با مسجد مكش مرگ مایی كه شهرداری دور میدان می سازد و ماه هاست –علی رغم فراهم بودن پنجاه تا قالی و دوازده تا لوستر و هزاران تكه آینه- لنگ تكمیل عروس بازی محراب آن اند. سر چهارراه هم سازمان تبلیغات مشغول زدن پوز شهرداریست...}

^{طبع حضرات هم هر سال بلندتر می شود و انگار اگر مسجدی ساخته شود و گنبد و گلدسته نداشته باشد، ذنب لا یغفر می شود. كاری ندارم كه در این سالها نمازخوان و مسجدرو بیشتر شده یا كمتر. (شك هم دارم كه حتی خود گنبدسازها و متاره هوا كن ها هم وارد این معقولاتِ نامعقول شوند!) و هزینه این بریز و بپاش ها چقدر...}

^{من فقط می خواهم از حضرات بپرسم، آیا نمی شود در این شبهای سرد و سرمای استخوان سوز، درِ ده یك این مساجد باز شود و به این آدم ها به اندازهء یك قبرجا، سرپناهی داده شود؟ حرف انسانیت كه می شود پزش را می دهید كه قرآن حرمت آدم را از كعبه بالاتر وصف كرده و فلان تا آیه و حدیث و روایت از نوعدوستی و احسان و حرمت به انسان می آورید، پای كار كه می رسد، به اندازه سگ این آدم ها برایتان ارزش و حرمت ندارند؟
میلیارد میلیارد پول مردم را صرف خدای چاره ساز و خانه هایی كه به هیچ كدام نیازی ندارد می كنید، بعد حاضر نمی شوید بندگان نیازمند و بیچاره خدا را كه از این سرمای بی پیر تلف می شوند، یك هفته در سال هم كه شده، در خانه اش راه بدهید؟!}

^{همه كارتان شده ریا و تبلیغات اما حتی در "تبلیغتان" هم نه صادقید و نه عاقل. وگرنه كدام تبلیغ اثرگذارتر از اینكه همانهایی كه دارید خودتان را برای جذبشان هشت در و هفت تكه می كنید، ببینند كه وقت مبادا كه شد، این تاسیسات عظیم به درد چهارتا آدمِ مسكین هم خورد و دو نفر را از مرگ نجات داد؟ ببینند كه این مكان ها، به زور پول و زرق و برق و كاشی آبی و فرش دستباف و اكوی بلندگو و غباروبی های دستوری، مقدس نشده اند؛ توی كار آدم هم هستند!}

^{اصلا این قانون های مسخرهء اداری از كجا برای اداره مساجد آمده؟ كی گفته فقط باید وقت نماز باز باشند و سایر مواقع به زور كلاس قرآنی یا ضرب مجلس ترحیمی (كه حتما باید اجاره اش هم پیش پیشكی پرداخت شده باشد) قفلشان وا شود؟ كی گفته كه خوابیدن در مسجد كراهت دارد؟ آن هم در این طور مواقع اضطرار.
اصلا این مسجدها مگر از كجا آمده اند؟ مگر جز این است كه یا حاصل خیرخواهی آدمهایی مثل ماست، و یا از پول ما مردم است، كه دستگاه عریض و طویلی، ساخته و بیلانش را به بالایی داده؟ گیریم آن ها از مال خودشان و برای رضای خدا ساخته باشند و این ها از مال مردم و بخاطر به اصطلاح بسط معنویت در جامعه. در هر دو صورت با اجازه كی مسجد را تبدیلش می كنید به یك بنگاه دولتی كه كارمندهایش را شما تعیین می كنید و ارباب رجوع هایش هم باید سر ساعت بیایند و سر ساعت بروند؟}

^{لامذهب ها! خیلی از این خیابان خواب ها بچه اند. یعنی اصولا هیچ گناهی ندارند به جز بیچارگی، بجر بدبیاری، بجز جنایات بزرگترها، بجز سنگدلی آدمها، بجز بی غیرتی مسوولان، بجز بی كفایتی و بی همه چیزی دستگاه... آنوقت شما جوش دزدیده شدن فرش مسجد را می زنید؟ بسوزد آن مسجدی كه تویش فرش از آدم مهمتر باشد. درد بی دردی علاجش آتش است.
 
حرف من فقط با مسجد سازان و مسجدداران ودم و دستگاه ها نیست. با هر كس كه دستش میرسد هم هست. مثلا همین بروبچه های بسیجی كه پایگاه شان مساجد است. آهای عزیزانی كه هی بلدید به سر و سینه بكوبید كه كربلای جبهه ها یادش بخیر، در باغ شهادت را چرا بستند! مردِ عملید؟ بفرمایید. بگذارید دل به شكهایی كه فكر می كنند حرفهای شما هوایی ست و دلتان در هوای جاها و كارهاییست كه واقعا دلش را ندارید، بفهمند كه دست كم به اندازه یك شب تا صبح شما حاضرید برای كمك به جان هموطنانتان فداكاری كنید. همه اش كه با هوندا سوار شدن و "سوسولا كوشن..." گفتن و پای دعای ارضی گریه كردن و با هلالی ورجه وورجه كردن و "با راهیان نور" ده پانزده روزِ عید را گشتن و اخراجی ها را دیدن... كه نمی شود. با حلوا حلوا گفتن كه دهن شیرین نمی شود.}

^{روی حرف من با همه است. با خودم هم. آخر ما چه جور مردمانی هستیم؟ نه دین و نه آزادگی و نه آدمیت؛ حتی به اندازه چند شب در سال نباید داشته باشیم؟
شاید هم همه مان داریم یخ می زنیم. اصلا یخ زده ایم. از درون...}